Hubble กล้องโทรทรรศน์อวกาศที่มีคุณภาพสูง ช่วยให้นักดาราศาสตร์ศึกษาโครงสร้างของเมฆบนดาวเคราะห์ดวงหนึ่ง ที่โคจรรอบดาวฤกษ์นอกระบบสุริยะ
ดาวเคราะห์ที่กล่าวถึงนี้มีชื่อเรียกว่า HD209458b มีลักษณะทางกายภาพที่แตกต่างไปจากดาวเคราะห์ใดๆ ในระบบสุริยะของเรา มันมีวงโคจรที่ใกล้ดับดาวแม่มาก และมีก๊าชร้อนพวยพุ่งออกสู่อวกาศตลอดเวลา ทำให้ดูเหมือนกับว่ามันมีหางออกมาเหมือนดาวหาง งานวิจัยชิ้นนี้เผยให้เห็นถึง ลำดับของชั้นบรรยากาศบนสุดของดาวเคราะห์ ซึ่งเป็นบริเวณที่ก๊าชมีความร้อนสูง จนพวยพุ่งออกมาเหมือนไอน้ำจากกาต้มน้ำ
ข้อมูลจาก Hubble แสดงให้เห็นถึงความหนาแน่นของรังสีอุลตร้าไวโอเลทจากดาวแม่ ส่งผลให้ก๊าชบนบรรยากาศของดาวเคราะห์เกิดความร้อนขึ้น มีการพองตัวและเคลื่อนที่ด้วยความเร็วสูง จนหลุดออกจากแรงโน้มถ่วงของดาวเคราะห์ (ซึ่งมีแรงโน้มถ่วงอยู่ที่ 10,000 tons a second) อย่างไรก็ตาม บรรยากาศของดาวเคราะห์จะไม่ได้หลุดออกไปในระยะเวลาอันใกล้ นักดาราศาสตร์คำนวณไว้ว่าอย่างน้อยต้องใช้ระยะเวลาประมาณ 5 ล้านปี
การศึกษานี้จะช่วยให้นักดาราศาสตร์เข้าใจเกี่ยวกับชั้นบรรยากาศของดาวเคราะห์ที่อยู่ใกล้ดวงอาทิตย์ได้มากขึ้น พวกเราศึกษาในบริเวณที่เรียกว่า "เขตนำพาความร้อน (transition zone)" ซึ่งเป็นบริเวณที่อุณหภูมิของหินอวกาศมีอุณหภูมิจาก 1,340 องศาฟาเรนไฮต์ ถึงอุณหภูมิ 25,540 องศาฟาเรนไฮต์ ซึ่งมันร้อนมากกว่าดวงอาทิตย์ของเราเสียอีก Gilda Ballester จากมหาวิทยาลัย Arizona ใน Tucson กล่าว
ดาวเคราะห์ที่เราศึกษานี้มีตำแหน่งอยู่ที่ R.A. 22h 03m 10s.80 Dec. +18? 53' 4".0 ในกลุ่มดาว Pegasus มีคาบการโคจรรอบดาวแม่ 3.5 วัน มีระยะห่างจากดาวแม่ราว 4.7 ล้านไมล์ ซึ่งใกล้กว่าระยะห่างระหว่างโลกกับดวงอาทิตย์ราว 20 เท่า และใกล้กว่าระยะห่างของดาวพุธกับดวงอาทิตย์ซึ่งเป็นดาวที่ใกล้ดวงอาทิตย์มากที่สุด ราว 10 เท่า แต่ HD209458b ไม่เล็กเหมือนดาวพุธ มันโตพอๆ กับดาวพฤหัส และมันก็ถูกเรียกว่า ดาวพฤหัสร้อน (hot Jupiter)
แม้ว่า HD209458b จะไม่เหมือนดาวเคราะห์ดวงใดในระบบสุริยะของเรา แต่กว่า 10-15% ของดาวเคราะห์นอกระบบสุริยะที่เราค้นพบ (กว่า 200 ดวง) ต่างมีลักษณะเป็นดาวพฤหัสร้อน เมื่อเร็วๆ นี้ การสำรวจของ Hubble พบดาวพฤหัสร้อนในบริเวณใกล้ๆ ใจกลางทางช้างเผือกจำนวน 16 ดวง ซึ่งมีดาวก๊าชขนาดใหญ่อยู่ราวๆ พันล้านดวง
ที่มา / แหล่งข้อมูลเพิ่มเติม
http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/2007/07/
http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/2007/07/fastfacts/
|
